scannen0001

 

Ik stuitte op het boek Failure, een boek over moderne kunst en mislukken. Over mislukkingskunst gesproken!  Het is uitgegeven in de serie Documents of Contemporary Art. Een serie die op zoek is naar de identiteit van kunst, er o.a. van uitgaande dat de traditionele esthetische basis niet meer voldoende is om kunst te verstaan. Een zeer welgevuld boek met als motto: To be an artist is to fail as no other dare fail. Voortbouwend op deze uitspraak van Samuel Becket introduceert de Engelse kunstkenner Lisa Le Feuvre het thema. Ze stelt dat het hele leven uit meer mislukkingen bestaat dan we willen toegeven en dat in het maken van kunst de mislukking al helemaal niet te vermijden is. In dit boek heeft ze een groot aantal beschouwingen verzameld die de rol van het mislukken in de kunst belicht. Dat gebeurt vooral serieus, maar ook met humor; kijk maar naar de omslag! Mislukken is al geen gemakkelijk begrip – wie vindt dit, welke criteria spelen een rol ? – maar in de kunst is dit zeker het geval. Who are the arbiters of taste? Bladerend door het boek stuitte ik op een bijdrage van Joel Fischer die de rijkdom van de relatie art & failure onderzoekt. Hij constateert dat mislukken vaak meer in beeld komt dan succes (‘There are many ways to fail, it seems, but succes is singular’), maar dat de filosofie het concept ‘’mislukken’’ links heeft laten liggen. Hij pakt zelf de relatie mislukken en intenties op: een echte mislukking kan niet intentioneel zijn: ‘an intentional failure is no thing, but a unwholesome, nihilistic form of succes’. Tegelijkertijd schrijft hij dat het maken van kunst in de 20e eeuw een intentionele bezigheid is, waarmee het ontstaan van mislukkingen verzekerd is. Immers, als de intenties niet worden bereikt, is het mislukt.  Interessante gedachte.  Ook constateert hij dat de opvattingen over ‘’mislukt zijn’’ aan verandering onderhevig zijn. Er was een tijd dat de onvoltooide beelden van Michelangelo als mislukt werden beschouwd, maar dat ze op dit moment als meesterwerken te boek staan. We zijn anders gaan kijken en oordelen. Mooi ook is het verhaal dat de auteur enkele jaren geleden hoorde over een rijke kunstverzamelaar die besloot om een schilderij van Picasso te veilen. Hij bracht het schilderij naar een veilinghuis en de experts aldaar vertelden hem dat ze het niet wilden hebben omdat het om een vervalsing zou gaan. De man werd woedend en na het veilinghuis voor van alles en nog wat uitgemaakt te hebben, ging hij met het schilderij naar Picasso zelf. Hij legde het probleem voor aan Picasso en vroeg hem om de echtheid te verifiëren. Picasso keek zorgvuldig naar het schilderij en zei: “Het spijt me”, zei hij. “Ze hebben gelijk. Het is niet echt”. “Maar dat kan niet” brieste de man “ik heb het direct van je gekocht vijftien jaar geleden”. “Welnu” zei Picasso, “ik kan net zo goed als een ander een Picasso vervalsing maken”.

Lisa Le Feuvre (ed.) (2010). Failure. Whitechapel Gallery, London / The MIT Press, Cambridge, Massachusetts.

Over de auteur

Kees Faber

Het thema mislukken fascineert me! Heb ik een mislukt huwelijk achter de rug? Ben ik mislukt als ik niet promoveer? Ben ik als schaatser mislukt omdat ik nooit de Elfstedentocht heb gereden? Ben ik als fotograaf mislukt omdat ik technisch vrijwel ongeschoold ben? Vragen die me bezighouden, vanuit mezelf of omdat mijn omgeving me daartoe aanspoort. Levenskunst vraagt mislukkingskunst is mijn motto. Durven mislukken en hanteren van (vermeende) mislukkingen is belangrijk voor mij. In mijn werk als begeleidingskundige is het thema ‘mislukken en hoe daar mee om te gaan?’ ook van cruciale betekenis. De doem van een samenleving waarin succes de maatstaf is eist zijn tol van veel mensen. Werk aan de winkel! Ik ben leraar, onderwijskundige en nu actief als begeleidingskundige. Mijn werk speelt zich vooral af op de Hanzehogeschool in Groningen; ik ben redactielid van het Tijdschrift voor Begeleidingskunde. Verder actief als fotograaf (www.keesfaber.nl), als Bed & Breakfast-houder samen met mijn vrouw ( www.nummer15.eu ) en als blogger!

Laat een reactie achter

Close